Persoonlijke Ontwikkeling

De Bilalschool wil een lerende organisatie zijn en dat is te herkennen in vijf disciplines:

Persoonlijk meesterschap

Persoonlijk meesterschap is de vaardigheid om zichzelf als leraar te ontwikkelen. Deze vaardigheid geeft de leerkracht inzicht in zijn persoonlijke ontwikkeling, hetgeen tot zelfontplooiing zal leiden. Je kunt pas leren als je inzicht hebt in je eigen onbewuste gedrag en in het onbewuste gedrag van je collega's. Niet: ‘...dat doen we al vijftien jaar zo!’, maar: ‘...hoe kunnen we op basis van onze ervaringen en rekening houdend met ...!’ De leraar wordt een 'lerende leerkracht' als hij zijn persoonlijk werkconcept kent. Het persoonlijk werkconcept houdt in: zijn persoonlijke opvattingen over het werk, zijn visie op het onderwijs (bijvoorbeeld: orde houden, leerlingen sociale vaardigheden leren, op een open manier met elkaar in de klas communiceren, leerlingen zelfstandig laten werken, leerlingen verantwoordelijkheid geven, enzovoort), maar het gaat ook om zaken die de leraar in zijn werk prettig of vervelend vindt, hoe hij over de schoolleiding en zijn collega's denkt en om zijn vaste dagelijkse routines.

Mentale modellen

Hierbij gaat het om het eigen onbewuste leraarsgedrag zichtbaar te maken. Onze persoonlijke mentale modellen zijn vooronderstellingen of generalisaties waarmee we onze handelingen proberen te legitimeren. Het zijn vaak onbewuste vooroordelen die van invloed zijn op ons werkgedrag in de school. Als leraar ontwikkel je over bepaalde onderwerpen in school je eigen theorie. Je eigen theorie is de weergave van je (cognitieve) mentale model over het betreffende onderwerp dat op dat moment in school speelt. Belangrijk is nu, om dit mentale model zichtbaar te maken en ter discussie te stellen. Doe je dit niet, dan blijf je gevangen zitten in je eigen mentale model c.q. theorie. Je wordt een 'lerende leraar' als je je onbewuste gedrag zichtbaar kunt maken. Dat betekent dat je zicht moet hebben op je persoonlijke ontwikkeling. Je weet wat je wilt en wat je belangrijk vindt en welke doelen je bij kinderen wilt bereiken. Door zelfonderzoek kom je erachter wat je eigen onbewuste gedrag is. Door met je collega's over het onderwijs en nieuwe onderwijsontwikkelingen te praten, maak je elkaars onbewuste gedragingen zichtbaar.

Gemeenschappelijke visie

Hierbij gaat het om een gemeenschappelijke koers vòòr en identiteit vàn de school te ontwikkelen. Als je inzicht hebt gekregen in de mentale modellen van de collega's kun je met alle collega's werken aan een gezamenlijke visie op de school. Zo'n gezamenlijke visie geeft je inzicht in de koers die de school zal gaan. Er ontstaat bij alle collega's een gezamenlijke identiteit die richting geeft aan de organisatie. Het ontwikkelen van een gemeenschappelijke visie is een langdurig proces, waarbij je abstracte zaken concreet probeert te maken.

De 'lerende leraar' is naar buiten gericht en zoekt naar informatie die de koers en de identiteit van de school kunnen bepalen. Scholen die de leraar op een positieve manier de mogelijkheid bieden om eigen beleid te voeren, zijn beter in staat om inhoud te geven aan de koers en de identiteit van de schoolorganisatie dan scholen waarvan het beleidsvoerend vermogen exclusief gereserveerd is voor de schoolleiding.

Teamleren

Samenwerken in teams. Het gaat bij deze vaardigheid om het stimuleren van het leren van en met elkaar. Het middel om te leren is het aangaan van de dialoog. Dus elkaar bevragen, geen aanvallen en verdedigen, winnen en verliezen of groepsdiscussies, maar elkaar in de dialoog de ruimte geven om vrij over allerlei schoolzaken van gedachten te wisselen. Je leert van en met elkaar door bijvoorbeeld ervaringen en 'good practices' uit te wisselen. Als je op de hoogte bent van elkaars didactiek en aanpak, leer je elkaar beter waarderen. Je neemt sneller nieuwe werkwijzen over.

Systeemdenken

Het systeemdenken is een denken in structuren en processen, waarvan de leraar onderdeel uitmaakt. Om geïntegreerd te kunnen denken, zul je in je denken niet meer gericht moeten zijn op oorzaken en gevolgen, omdat hierin het gevaar schuilt dat anderen de oorzaak zijn van problemen en niet wijzelf! Het denken in systemen geeft je bovendien inzicht in de onderling samenhangende systemen in de school.